Topografik s’yomka, 245 ga (220 kV EUL Beta–Sogdiana trassasi)

Topografik syomka 220 kV: «Beta-Sogdiana» trassasi bo’yicha muhandislik izlanishlari

Yirik energetika inshootlari, shamol elektr stansiyalari va yuqori kuchlanishli havo tarmoqlarini qurish loyihaning dastlabki bosqichidayoq aniq hisob-kitoblarni talab qiladi. Sifatli va yuqori aniqlikdagi topografik syomka 220 kV elektr uzatish liniyalarini xavfsiz loyihalash, relyefning murakkab nuqtalarini aniqlash hamda qurilish harajatlarini optimallashtirishda poydevor vazifasini o’taydi. GEO PRO kompaniyasi professional muhandislik-geodeziya qidiruvlari yo’nalishida navbatdagi strategik loyihani muvaffaqiyatli yakunladi.

Xalqaro qayta tiklanuvchi energiya ishlab chiqaruvchisi bilan tuzilgan shartnomaga asosan, mutaxassislarimiz tomonidan hududda keng ko’lamli topografik syomka 220 kV ishlari amalga oshirildi. Mazkur tadqiqotlar barpo etilayotgan yangi shamol elektr stansiyasini O’zbekiston Respublikasining yagona magistral energetika tizimiga barqaror va xavfsiz ulash maqsadida olib borildi. To’plangan aniq geofazoviy ma’lumotlar bosh loyihachiga trassa bo’ylab og’ir metall tayanch ustunlarini optimal joylashtirish imkonini berdi.

Loyiha maqsadi va asosiy texnik vazifalar

Geodeziya izlanishlarining bosh maqsadi — ajratilgan yer koridorini instrumental tahlil qilish, eskirgan kartografik ma’lumotlarni yangilash hamda loyihalashtirilayotgan elektr uzatish liniyasi o’qini yer yuzasida aniq koordinatalar bilan mustahkamlashdan iborat bo’ldi. Dala muhandislari oldiga yangi quvvatlarni mintaqaning tayanch podstansiyasiga mavjud infratuzilmaga ziyon yetkazmagan holda xavfsiz olib borish vazifasi qo’yildi.

Loyiha lokatsiyasi va geografik sharoitlar

Tadqiqot ob’ekti O’zbekiston Respublikasi hududida joylashgan bo’lib, «Sug’diyona» 500/220 kV tayanch uzel podstansiyasi yo’nalishidagi havo elektr uzatish liniyasi koridorini qamrab oladi. Izlanishlar hududi geomorfologik jihatdan relyingi murakkabligi, avtomobil yo’llari, sug’orish kanallari va yondosh aloqa tarmoqlari bilan ko’p sonli kesishmalarga egaligi bilan ajralib turadi.

Bajarilgan izlanishlar hajmi: 245 ga maydonda topografik syomka 220 kV

GEO PRO geodeziya bo’limi tomonidan belgilangan qisqa muddatlarda quyidagi dala va kameral ishlar to’liq hajmda bajarildi:

• Umumiy maydoni 245 gektar bo’lgan 220 kV EUL koridori bo’ylab 1:1000 va 1:2000 masshtablarda, relyef balandlik kesimi 0,5 metr oraliqda batafsil topografik syomka 220 kV o’tkazildi.
• Bosh reja optimallashtirilgandan so’ng trassa o’qining o’zgartirilgan burilish burchaklari va uchastkalarini instrumental qayta suratga olish hamda koordinatalarga bog’lash ishlari bajarildi.
• Trassa kesib o’tuvchi barcha yerusti va yerosti kommunikatsiyalari (yuqori kuchlanishli kabellar, magistral gaz va suv quvurlari, optik tolali aloqa liniyalari) maxsus asboblar yordamida aniqlanib, raqamli rejaga tushirildi.
• Davlat geodeziya tarmog’iga (DGT) qat’iy bog’langan tayanch geodeziya tarmog’i yaratildi va uzoq muddat saqlanuvchi doimiy reperlar o’rnatildi.
• Trassa o’qi bo’yicha yer qatlamining aniq balandlik belgilari va kesib o’tiluvchi inshootlargacha bo’lgan masofalarni ko’rsatuvchi bo’ylama profillar chizildi.

Qo’llanilgan yuqori aniqlikdagi uskunalar va texnologiyalar

Dala o’lchovlarining yuqori aniqligini ta’minlash va birinchi toifali talablarga javob berish maqsadida zamonaviy asbob-uskunalar majmuasidan foydalanildi:

• Sun’iy yo’ldosh GNSS tizimlari: tayanch stansiyalar bilan real vaqt (RTK) rejimida differensial ishlovchi ko’p chastotali geodezik GNSS qabul qilgichlari.
• Elektron taxometrlar: 1 soniyali burchak aniqligiga va kuchli reflektorsiz masofa o’lchagichga ega Leica TS07 rusumli nozik uskunalar.
• Trassa qidirish vositalari: yer ostidagi yashirin metall quvurlar va kuchlanish ostidagi kabellarning yotish chuqurligini aniq ko’rsatuvchi Radiodetection lokatorlari hamda chastota generatorlari.
• Dasturiy ta’minot: fazoviy ma’lumotlarni kameral qayta ishlash va 3D modellarni yaratish uchun Credo-DAT, Credo Linear hamda AutoCAD Civil 3D litsenziyalangan tizimlari.

ShNQ, KMK va normativ-huquqiy standartlarga muvofiqlik

Barcha geodezik amaliyotlar, koordinata o’lchovlari va hisobot chizmalari O’zbekiston Respublikasining amaldagi shaharsozlik me’yorlari asosida tayyorlandi:

• ShNQ 1.02.07-15: «Qurilish uchun muhandislik qidiruvlari».
• KMK 2.01.08-96: «Qurilishda geodeziya ishlarini bajarish qoidalari».
• Elektr uzatish tarmoqlari va xavfsizlik zonalari bo’yicha Elektr qurilmalarining tuzilishi qoidalari (EHQ) talablari.
• GOST 21.101-97: «Loyiha va ishchi hujjatlarga qo’yiladigan asosiy talablar».

Natijalar va buyurtmachi uchun amaliy foyda

Bajarilgan ishlar yakunida buyurtmachi (ИП OOO «PEAK WIND BETA»)ga to’liq texnik hisobot topshirildi. Hujjatlar tarkibiga raqamli topografik reja, relyefning uch o’lchamli modeli (3D relyef), bo’ylama profillar va muhandislik tarmoqlari bilan kesishish ro’yxati kiritildi. O’z vaqtida va mukammal o’tkazilgan topografik syomka 220 kV bosh loyihachiga poydevorlar joyini adashmasdan belgilash, metall sarfini optimallashtirish va loyiha hujjatlarini davlat ekspertizasidan to’siqlarsiz o’tkazish imkonini yaratdi.

GIS integratsiyasi va infratuzilmaning uzoq muddatli xavfsizligi

Mazkur loyihada qo’llanilgan zamonaviy yondashuv ma’lumotlarni Geografik axborot tizimlariga (GIS) to’g’ridan-to’g’ri integratsiya qilish imkonini beradi. Bu esa ekspluatatsiya davrida liniyaning xavfsizlik zonasini doimiy monitoring qilish, ta’mirlash ishlarini tezkor rejalashtirish hamda mintaqaning muhim energetika tarmog’i uzoq yillar bexato ishlashini kafolatlaydi.